سکته مغزی چیست + علائم سکته مغزی + حمله مغزی خفیف و جلوگیری از سکته مغزی

سکته مغزی چیست + علائم سکته مغزی + حمله مغزی خفیف و جلوگیری از سکته مغزی

سکته مغزی چیست؟ زمانیکه رگهای خون‌رسان به مغز بهر دلیلی پاره یا بسته شود، بافت‌های مغز از اکسیژن و غذا محروم می‌شود و بعد از چند دقیقه سلول‌های مغز شروع به مردن می‌کنند، در این وضعیت  فرد...

سکته مغزی چیست؟

زمانیکه رگهای خون‌رسان به مغز بهر دلیلی پاره یا بسته شود، بافت‌های مغز از اکسیژن و غذا محروم می‌شود و بعد از چند دقیقه سلول‌های مغز شروع به مردن می‌کنند، در این وضعیت  فرد دچار سکته مغزی (stroke) شده‌است. سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی است، درمان فوری ضروری بوده و عملکرد زودهنگام می‌تواند جلوی آسیب بیشتر و عوارض شدید و بلقوه سکته مغزی را بگیرد. فرد دچار سکته مغزی شده ممکن است توانایی حرف زدن را از دست داده، دچار مشکلات حافظه شده یا یکطرف بدنش فلج شود. خبرخوب این است که سکته مغزی می‌تواند پیشگیری و درمان شود. امروز و در این مقاله راستینه می‌خواهیم اطلاعاتی راجع به دو نوع سکته مغزی، افراد در خطر سکته مغزی، دلایل و نشانه‌های آن و خلاصه‌ای از شیوه درمان و پیشگیری از سکته مغزی بپردازیم.

سه نوع اصلی سکته مغزی وجود دارد

سکته مغزی ایسکمیک سکته هموراژیک (خونریزی مغزی) سکته خفیف و گذرا (TIAs) یا مینی‌سکته اشکال مختلف سکته مغزی، علل خاص و متفاوتی دارد.

سکته مغزی ایسکمیک سکته مغزی ایسکمیک شایع‌ترین نوع سکته مغزی است و بالغ بر حدود 85 درصد از موارد سکته مغزی را به خود اختصاص می‌دهد. این نوع سکته با انسداد یا تنگی عروق خونرسان به مغز ایجاد می‌شود و منجر به کاهش شدید جریان خون به مغز (ایسکمی) می‌شود.

این انسداد اغلب پس از لخته شدن خون توسط رسوبات چربی به نام پلاک در رگ مغز رخ می‌دهد.

سکته هموراژیک سکته هموراژیک توسط نشت خون یا ترکیدن شریان‌ها در مغز ایجاد می‌شود. در این وضعیت، خونی که از درون شریان‌ها نشت کرده با فشار آوردن به سلول‌های مغزی، باعث آسیب‌ دیدگی آنها می‌شود.

پارگی رگهای مغز می‌تواند توسط عوارضی مانند فشار خون بالا، تروما، داروهای رقیق کننده خون و آنوریسم رخ دهد.

سکته خفیف و گذرا (TIA) این سکته مشابه سکته مغزی ایسکمیک است و اغلب با لخته شدن خون و ضایعات دیگر ایجاد می‌شود.

سکته خفیف و گذار باید مثل انواع دیگر سکته مغزی، به عنوان یک مورد اورژانس پزشکی در نظر گرفته شود، حتی اگر انسداد سرخرگ، موقتی باشد. این انسداد به عنوان علائم هشدار دهنده برای سکته مغزی آینده به کار می‌آید و نشان می‌دهد که یک رگ نسبتاً مسدود شده و یا یک منبع لخته خون در قلب وجود دارد.

owj seda

مرگ ناگهانی یک مغز اگر خود یا یکی از نزدیکانتان به طور ناگهانی دچار بی‌حسی یک سمت بدن شد یا در حین مکالمه ناگهان توان تکلم را از دست داد، باید بسرعت به بیمارستان مراجعه کند.

در چنین شرایطی امکان این‌که سکته مغزی رخ داده باشد زیاد است و اگر این طور باشد، بیمار باید حداکثر سه تا چهار ساعت پس از سکته مغزی که به زمان طلایی شناخته می‌شود، به بیمارستان مراجعه کند.

در این صورت آمپولی به بیمار تزریق می‌شود که امکان بازگشت سلامت وی را بسیار افزایش می‌دهد‌. متأسفانه هر دقیقه که از زمان طلایی می‌گذرد دو میلیون سلول مغزی از دست می‌رود که برای بازگشت آن کاری نمی‌توان کرد. متاسفانه درصد قابل توجهی از بیماران مبتلا به سکته مغزی در زمان طلایی به مراکز درمانی مراجعه نمی‌کنند و اگر زنده بمانند دچار عوارض ناشی از سکته مغزی می‌شوند که در بسیاری از موارد باعث فلج شدن بخشی از بدن بیمار می‌شود.

همین مساله دلیل ترس اکثر افراد از ابتلا به سکته مغزی است‌. به همین منظور با دکتر شهرام اویس قرن، متخصص مغز و و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت‌وگویی داشته‌ایم تا با 10 عامل موثر در بروز سکته مغزی یعنی فشارخون، چربی بالا، استرس، رژیم غذایی، وزن بالا، دیابت، کم تحرکی، مصرف الکل، مصرف مواد دخانی و بیماری‌های قلبی بیشتر آشنا شوید.

سیگار بکشید، سکته می‌کنید! همه ما افراد سیگاری بسیاری را می‌شناسیم که نه‌تنها عمر طولانی دارند بلکه دچار سکته مغزی یا قلبی هم نمی‌شوند‌. در حالی که مصرف دخانیات در بروز سکته مغزی همچون بسیاری از بیماری‌ها تاثیری غیر قابل انکار دارد. نکته مهم اینجاست که عوامل موثر بر بروز سکته مغزی، اثر ترکیبی دارد. یعنی سیگار کشیدن به تنهایی عامل سکته مغزی نیست‌.

به بیان دیگر، احتمال بروز سکته مغزی در کسی که فقط فشارخونش بالاست، ولی چربی و فشار خون او کنترل شده است، ورزش می‌کند، چاق نیست، استرس ندارد و سیگار و الکل مصرف نمی‌کند، کمتر از شخصی است که سیگار می‌کشد و تمام عوامل خطر را نیز دارد‌. ناگفته نماند سکته مغزی گاهی ناشی از عوامل ژنتیک است.

غذاهایی که شما را سکته می‌دهد بارها و بارها گفته شده است که مصرف بی‌رویه پروتئین و غذای چرب، شور و آماده خطر گرفتگی عروق و شریان‌ها و به‌دنبال آن سکته را افزایش می‌دهد. بر عکس، مصرف سبزیجات تازه، میوه‌ها، غذاهای دریایی و ماهی در حفظ سلامت عروق بسیار موثر است.

بسیاری از پزشکان بر این باورند که در حضور رادیکال‌های آزاد، رگ‌های مغزی سریع‌تر دچار ضایعه می‌شوند، بنابراین افزایش مصرف روزانه مواد آنتی‌اکسیدانی لازم است. به همین منظور میوه و سبزیجات و همچنین آب آنها، غنی از ویتامین‌های آنتی‌اکسیدان، پتاسیم و ترکیبات گیاهی مفید است و در مقابل، مقدار کمی سدیم دارند و باید به میزان دست کم پنج واحد در روز مصرف شوند.

افزون بر اینها حبوبات، آجیل و مغزها، دانه‌های خوراکی و سایر پروتئین‌های گیاهی، باید بیشتر از پروتئین‌های حیوانی در برنامه غذایی روزانه گنجانده شوند. مصرف حداقل دو بار در هفته از ماهی‌ها نیز از سکته مغزی پیشگیری می‌کند.در عین حال برای کاهش فشار خون، باید از مصرف غذاهای شور پرهیز کرد. همچنین مصرف غذاهای کنسرو شده و آماده، کنسرو سبزیجات در آب نمک، فرآورده‌های گوشتی و غذاهای دودی محدود شود.

روی خوش نشان دادن به سکته مغزی مصرف الکل، خطر ابتلا به سکته مغزی را چند برابر افزایش می‌دهد. استعمال سیگار موجب افزایش خطر بروز سکته مغزی می‌شود. احتمال بروز سکته مغزی در بیماران قلبی بویژه کسانی که قلب‌شان به صورت منظم ضربان ندارد یا دریچه فلزی در قلب‌شان دارند قابل توجه است.

مبتلایان به دیابت که قند کنترل نشده دارند در خطر ابتلا به سکته مغزی قرار دارند. سکته مغزی، اغلب با فشار خون بالا یا تغییرات نامنظم فشار خون همراه است. نمک عامل مهمی در بروز سکته است. شواهد اپیدمیولوژیک ارتباط بین دریافت کم پتاسیم را با بروز سکته مغزی نشان می‌دهد.

افراد دچار اضافه وزن بالا باید نسبت به بروز سکته مغزی هشیار باشند. اگر اصلا اهل ورزش و تحرک منظم روزانه نیستید، با خطر سکته مغزی دسته و پنجه نرم می‌کنید. باید دست کم سه روز در هفته برنامه ورزش منظم را در زندگی خود بگنجانید.

زنگ خطر سکته مغزی را بشنوید علائمی که طی چند روز قبل از بروز سکته دیده می‌شود معمولا شامل سردرد، خواب آلودگی، سرگیجه و اختلال در بینایی است. گاهی اوقات این علائم به مرور و طی چند هفته بروز می‌کند. از عوارض سکته مغزی، فلج قسمتی یا تمام یک طرف بدن است. بعلاوه بسیاری از افراد مبتلا به سکته مغزی دچار انواع فلج، مشکلات تکلمی، اختلال حافظه و فراموشی یا عدم کنترل ادرار می‌شوند. فراموش نکنید که استفاده از داروهای ضد انعقاد خون (مثل آسپیرین) در موارد ضروری، کاهش فشار خون از طریق دارو، تغییر شیوه زندگی و رژیم غذایی و داشتن فعالیت ورزشی سبب کاهش خطر بروز سکته مغزی می‌شود.

مهم ترین علائم سکته مغزی عبارتند از

احساس بی حسی یا فلج ناگهانی در یک طرف صورت و دست یا پای یک طرف بدن

کاهش ناگهانی بینایی، قدرت بدن، تعادل بدن (به سختی راه رفتن)، قوای حسی، صحبت کردن و یا فهم صحبت دیگران

تاری ناگهانی دید به خصوص در یک چشم

 به هم خوردن تعادل بدن به طور ناگهانی که احتمالا با حالت تهوع، استفراغ کردن، تب، سکسکه و یا قورت دادن غذاها به سختی همراه است

سردرد ناگهانی و شدید بدون دلیل که فورا بعد از آن فرد بیهوش می شود (نشان دهنده سکته مغزی به علت خونریزی است)

بیهوش شدن فرد

سرگیجه ی بدون دلیل یا افتادن ناگهانی روی زمین

چگونگی پیشگیری از سکته مغزی؟

آشنایی با عوامل خطرزا در سکته مغزی، پیروی از راهنمایی‌های پزشکتان و اتخاذ یک سبک زندگی سالم بهترین روش‌ها برای پیشگیری از سکته مغزی هستند.  اگر شما سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA یا سکته مغزی کوچک)  داشته‌اید، رعیات موارد ذکر شده به شما در پیشگیری از سکته بعدی جلوگیری می‌نماید.خیلی از شیوه‌های پیشگیری از سکته مغزی با شیوه‌های پیشگیری از بیماری‌های قلبی یکسان است.

توصیه‌های سبک زندگی سالم شامل موارد زیر است

کنترل فشارخون بالا سیگار نکشیدن و یا ترک سیگار کاهش دریافت و مصرف کلسترول، سدیم و چربی درمان و کنترل مناسب دیابت مدیریت استرس افزایش فعالیت جسمانی و ورزش رعایت رژیم غذایی سالم

رعیات رژیم غذایی سالم، مصرف گوجه فرنگی و رژیم غذای مدیترانه‌ای

owj seda

آیا سکته قابل درمان است؟ سکته مغزی براساس علت ایجاد به دو نوع خونریزی‌دهنده و انسدادی تقسیم می‌شود و درمان نیز بر همین اساس صورت می‌گیرد. در نوع انسدادی‌، ‌اگر کمتر از سه ساعت از شروع علائم گذشته باشد، از داروی خاصی استفاده می‌شود که شانس بهبود و از بین رفتن علائم را افزایش می‌دهد و در موارد نادری نیز ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد. تنها درمان دارویی سکته مغزی حاد برای حل کردن لخته در رگ مسدود، آمپولی با عنوان rtpa است.

دوره زمانی برای اثر‌بخشی دارو، سه ساعت از زمان شروع علائم و حداکثر 5/4ساعت است که از آن با عنوان زمان طلایی نام می‌برند. در سکته مغزی بر‌اساس آنکه آسیب در کدام ناحیه مغز رخ داده باشد و حجم سکته و رگ درگیر چقدر بزرگ یا کوچک باشد، میزان آسیب متفاوت است. در مورد همه سکته‌ها نمی‌توان فرمول واحدی ارائه کرد‌. بعضی سکته‌ها با ناتوانی دائمی ‌همراه است و بعضی دیگر به شکل قابل‌توجهی بهبود می‌یابد.

بوتاکس ؛ یک روش درمانی برای بیماران سکته مغزی ایرنا : انقباض عضلانی (اسپاستیسیته) یکی از شایع‌ترین علل ناتوانی افراد بعد از سکته مغزی به شمار می رود؛ تزریق بوتاکس به عنوان یک روش درمانی موثر می‌ تواند به بیماران سکته مغزی کمک قابل توجهی کند. بوتولینوم توکسین که با نام های تجاری دیسپورت، زاناکس و بیشتر از همه بوتاکس، در ایران معروف است، از سم باکتری کلستریدیوم تهیه و برای رفع فلج موقت عضلات تزریق می‌ شود.

یکی از موارد مصرف بوتاکس رفع عوارض ناشی از سکته مغزی است که می تواند شامل فلج یک طرفه بدن، اختلال در راه رفتن، ناتوانی در حرکت دست و یا اختلال در تکلم و بلع باشد.

به گفته دکتر شهرام اویس قرن استادیار نورولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران و فوق تخصص نورولوژی، بوتاکس می‌ تواند در رفع اینگونه عوارض بیماران سکته مغزی به کار گرفته شود؛ البته این یک روش درمانی نیست و تنها می‌تواند در کاهش شدت این عوارض کمک کند.

وی اظهار کرد: بیمارانی که حدود ۲ تا ۳ ماه از بروز سکته مغزی در آنها گذاشته است و دچار اینگونه عوارض شده‌اند، می‌ توانند کاندید استفاده از تزریق بوتاکس باشند.

اویس قرن افزود: البته استفاده از بوتولینوم توکسین به تنهایی اثری نخواهد داشت زیرا بعد از ۳ ماه دوباره وضعیت بیمار به حالت اول برمی گردد؛ بنابراین بیماران سکته مغزی در کنار استفاده از این روش باید به اقدامات توانبخشی مانند فیزیوتراپی و کاردرمانی به طور همزمان بپردازند .

وی توضیح داد: برخی اندام ها بعد از سکته مغزی دچار حالت انقباضی می‌شوند زیرا در اثر سکته برخی سلولهای مغزی آسیب بیشتر و برخی آسیب کمتری می بینند؛ عضلات مربوط به سلول هایی که آسیب بیشتری دیده اند، ضعیف می ماند و قسمتی که آسیب کمتری دیده عضله اش قوی می شود و وارد حالت انقباضی می‌شود.

وی افزود : با استفاده از بوتولینوم توکسین عضلاتی که قوی شده اند به طور موقت ضعیف شده و با انجام اقدامات توانبخشی مانند فیزیوتراپی تلاش می‌شود تا هر دو عضله با هم قوی شوند .

بهبود وضعیت ۳۰ درصد بیماران سکته مغزی با بوتاکس

استادیار نورولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: اگر تزریق بوتاکس با اقدامات توانبخشی همراه باشد، در حدود 30 درصد بیماران مغزی بهبودی حاصل می شود؛ به عنوان مثال بیماری که در اثر سکته نمی تواند راه برود با استفاده از این روش ها می تواند با واکر یا عصا راه برود و یا بیماری که نمی تواند دست خود را حرکت دهد، با این روش ها می تواند از دست خود در انجام بسیاری از امور استفاده کند.

اویس قرن در خصوص اینکه آیا استفاده از بوتاکس در همه بیماران سکته مغزی و در هر سنی کاربرد دارد و موثر است ، توضیح داد: سکته مغزی محدودیت سنی زیادی ندارد و ممکن است افراد در سنین 17 تا 80 سالگی را دچار کند؛ بنابراین استفاده از بوتاکس در رفع عوارض سکته مغزی هیچگونه محدودیتی ندارد.

owj seda

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر متوجه هرگونه علامت و یا نشانه‌ای از سکته مغزی در خود شدید، حتی اگر این علامات بی‌ثبات ، زودگذر، و یا دارای نوسان به‌نظر رسند، و یا ناپدید گشته و از بین روند، به‌دنبال رسیدگی و مراقبت فوری پزشکی باشید. فوراً با شماره اورژانس تماس گرفته، و بدانید که هر دقیقه برای شما باارزش و بااهمیت است.

در مورد یک سکته مغزی، هر چه برای مدت طولانی‌تری، به‌آن رسیدگی نشود و یا درمانی صورت نگیرد، احتمال بیشتری جهت آسیب مغزی، ناتوانی و ازکارافتادگی وجود دارد. جهت بالاتر بردن اثربخشی و کارایی هر چه بیشتر ارزیابی و درمان، ظرف مدت 3 ساعت پس از آشکارشدن و بروز اولین علائم و نشانه‌ها، نیاز خواهد بود که در یک بیمارستان مورد درمان قرار گیرید. اگر همراه فردی هستید که به نظر مشکوک به این می‌رسد که دچار سکته مغزی گشته، در طول مدت زمانی‌که منتظر رسیدن اورژانس و کمک می‌باشید، به دقت مراقب وی باشید.

آزمایش های تشخیصی

جهت تصمیم‌گیری بهترین و مناسب‌ترین درمان برای سکته مغزی شما، تیم فوریت‌های پزشکی نیاز به ارزیابی نوع سکته‌ای که داشته‌اید و اینکه چه مناطقی از مغز شما تحت تاثیر این سکته قرار گرفته‌است، دارند. همینطور باید سایر عوامل احتمالی که ممکن است باعث بروز این علائم و نشانه‌ها شوند، را نیز غیر محتمل شمرد و آنها را مردود دانست، مثل تومور مغزی و یا حساسیت‌های دارویی.

ممکن است پزشک از آزمایشاتی جهت تصمیم‌گیری ریسک و احتمال خطر بروز سکته مغزی شما استفاده نماید که عبارتند از:

• معاینه بدنی: پزشک از شما و یا اعضاء خانواده شما در مورد علائم و نشانه‌هایی که هنگام شروع حمله داشته‌اید و اینکه در حال انجام چه کاری بوده‌اید، سوال خواهد کرد. سپس ارزیابی خواهد کرد که آیا این علائم و نشانه‌ها هنوز ثابت و پابرجا هستند یا خیر. همچنین در مورد اینکه چه داروهایی استفاده می‌کنید و آیا تا به حال هرگونه ضایعه و یا صدمه‌ای به سر را داشته‌اید یا خیر، از شما سوال خواهد شد. در مورد سابقه فردی یا خانوادگی بیماری قلبی، TIA، و یا سکته مغزی نیز از شما پرسیده می‌شود.

پزشک فشار خون شما را اندازه‌گیری کرده و از یک گوشی پزشکی جهت سمع قلب شما و یا شنیدن صدای whooshing، و یا bruit بر روی عروق گردنی(کاروتید)، استفاده خواهد کرد که می‌تواند مشخص‌کننده آترواسکلروزیس باشد. همچنین ممکن است از یک افتالموسکوپ جهت بررسی علائم و نشانه‌هایی از وجود کریستال‌های ریز کلسترول و یا لخته‌هایی در عروق خونی پشت چشم شما استفاده نماید.

• آزمایشات خون: این امکان وجود دارد که چندین مورد آزمایش انجام دهید، جهت ارائه اطلاعات مهمی به اعضاء تیم درمانی شما در مورد سرعت انعقاد و لخته شدن خون، بالا یا پایین بودن غیر طبیعی قند خون، و اینکه آیا شاخص‌های مهم شیمیایی خون شما طبیعی است یا خیر و نیز احتمال وجود عفونت در شما. زمان انعقاد خون، سطح قند خون و نیز شاخص‌های کلیدی شیمیایی خون، به عنوان بخشی از برنامه مراقبتی و درمانی سکته شما، باید در نظر گرفته شود . همچنین عفونت نیز باید درمان گردد.

owj seda

• سی‌تی‌اسکن توموگرافی کامپیوتری: تصاویر مغزی، نقش کلیدی و مهمی در تشخیص اینکه آیا شما دچار سکته مغزی شده‌اید و یا اینکه چه نوعی از سکته مغزی را تجربه کرده‌اید، ایفا می‌نماید. در یک سی‌تی‌اسکن، از یک سری پرتوهای اشعه ایکس جهت خلق تصاویر دقیق و واضح از مغز شما، استفاده می‌شود. سی‌تی‌اسکن می‌تواند خونریزی مغزی، تومورهای مغزی، سکته‌های مغزی، و یا سایر عوارض را نشان دهد. ممکن است پزشک ماده حاجبی به عروق خونی شما تزریق نماید جهت نمایش عروق خونی گردن و مغز شما با جزئیات بیشتر و دقیق‌تر( آنژیوگرافی توموگرافی کامپیوتری).

• MRI. در MRI از امواج رادیویی و مغناطیسی پرقدرتی جهت خلق تصاویر دقیق و واضحی از مغز شما استفاده می‌شود. MRI می‌تواند آسیب و صدمات بافت مغزی را که به واسطه سکته مغزی ایسکمیک و هموراژی(خونریزی) مغزی ایجاد شده، مشخص نماید. گاهی اوقات این امکان وجود دارد که پزشک ماده حاجبی به داخل عروق خونی تزریق نماید برای مشاهده سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌ها و نیز مشخص نمودن جریان خون(آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی یا ونوگرافی رزونانس مغناطیسی).

• اولتراسوند کاروتیدی: در این آزمایش، امواج صوتی تصاویر دقیق و واضحی از داخل سرخرگ‌های کاروتیدی موجود در گردن شما ارائه می‌دهد. این آزمایش تجمع و ساخته شدن ذخائر و رسوبات چربی(پلاک‌ها) و جریان خون در سرخرگ‌های کاروتیدی شما را نشان می‌دهد.

• آنژیوگرام مغزی: در این آزمایش، پزشک لوله نازک قابل ارتجاعی(کاتاتر)، را از میان بریدگی کوچکی، معمولاً از محل کشاله ران، به داخل جاسازی می‌نماید و آن را از میان سرخرگ‌های بزرگتر به سمت سرخرگ کاروتید(شاهرگی) و یا استخوان‌های مهره، هدایت می‌کند. سپس پزشک ماده حاجبی به داخل عروق خونی شما تزریق می‌کند، تا به‌وسیله تصویربرداری اشعه ایکس، قابل رویت باشند. این روش تصویر واضح و دقیقی از سرخرگ‌های داخل مغز و گردن شما را ارائه می‌دهد.

owj seda

• اکوکاردیوگرام: در روش اکوکاردیوگرام، از امواج صوتی جهت خلق تصاویر دقیق و واضحی از قلب شما استفاده می‌شود. اکوکاردیوگرام می‌تواند منبع ایجاد لخته‌هایی را که ممکن است از سمت قلب شما به مغزتان حرکت کند و باعث ایجاد سکته مغزی شود ، پیدا کند. گاهی اوقات ممکن است از اکوکاردیوگرام ترانسوفاژیال استفاده نمایید. در این آزمایش، پزشک لوله قابل ارتجاعی که قطعه کوچکی به آن متصل است(مبدل)، را از گلوی شما به سمت پایین به داخل مری شما وارد می‌کند. از آنجاییکه مری درست پشت قلب شما قرار گرفته، اکوکاردیوگرام می‌تواند تصاویر اولتراسوند دقیق و روشنی از قلب و هرگونه لخته خونی را نشان دهد.

زندگی بعد از سکته

بیشتر از نصف افرادی که دچار سکته می شوند، دوباره توانایی خود را به دست می آورند و خود می توانند از خودشان مراقبت کنند.

افرادی که داروی ضد لخته را مصرف می کنند، به زودی بهبود خواهند یافت.

افرادی که دارای ناتوانی و معلولیت می باشند، اغلب می توانند با استفاده از درمان های بالا، عملکرد مستقل را یاد بگیرند.

خطر سکته مغزی دوم بیشتر از سکته مغزی اول است، اما این خطر با گذشت زمان کمتر می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تمام حقوق برای مجله اوج صدا محفوظ است